Alarmy

alarmy3

ABC Systemu alarmowego

Zapewne zetknęli się Państwo z sytuacją, w której barierą dla komunikacji było dość hermetyczne słownictwo używane przez specjalistów. Dotyczy to wielu dziedzin życia. Jeśli nie mieliśmy wcześniej do czynienia z systemami alarmowymi, pierwszy kontakt z fachowcem, który ma ten system zainstalować, może być stresujący, gdyż terminy, padające z jego ust, będą nam obce. Dlatego postaramy się nieco przybliżyć terminologię związaną z systemami alarmowymi oraz zasady działania urządzeń wchodzących w skład najprostszego systemu.

Dołożymy wszelkich starań, aby w przystępny sposób przybliżyć istotę działania poszczególnych elementów systemu alarmowego. Zależy nam na tym, aby poznali Państwo obszar możliwości, jakie daje technika i swobodnie się w nim poruszali. Mamy nadzieję, że poniższe informacje przybliżą Państwu podstawowe zagadnienia i terminy związane z systemami sygnalizacji włamania i napadu.

System alarmowy

System alarmowy porównać można do wartownika, który stoi na straży domu, biura lub innego obiektu. Jednak w przeciwieństwie do człowieka nigdy się nie męczy, jest zawsze czujny, nie musi spać i może chronić dobytek przez 24 godziny na dobę. Naturalnie system sygnalizacji włamania i napadu, podobnie jak wartownik, w zależności od sytuacji pracować będzie inaczej. Można wskazać trzy najważniejsze stany systemu: brak czuwania, czuwanie i alarm. Nieczuwający system jest jak wartownik, który otrzymał polecenie, aby nie zwracać uwagi na osoby, które wchodzą i wychodzą. Jeśli jednak wartownik otrzyma polecenie, aby nie wpuszczać na teren obiektu osób do tego nieuprawnionych, sytuacja ulegnie zmianie. Podobnie jest z systemem alarmowym, w którym załączono czuwanie. Od tej chwili zarejestrowanie na terenie obiektu obecności osób wywoła alarm.

Na system alarmowy składa się szereg urządzeń elektronicznych. Aby stworzyć najprostszy system potrzebować będziemy: centrali alarmowej, urządzenia sterującego, czujek i sygnalizatorów. Przydatna okaże się także linia telefoniczna oraz obecny chyba już w większości gospodarstw domowych komputer.

Centrala alarmowa

Gdyby odwołać się do porównania z wartownikiem, można byłoby powiedzieć, że centrala alarmowa jest mózgiem systemu alarmowego. Bez niej system nie jest w stanie działać. To tu trafiają wszystkie informacje zbierane przez inne urządzenia. Są one następnie przetwarzane i na ich podstawie podejmowane są odpowiednie decyzje dotyczące dalszych działań. O tym, jakie to będą działania, decydujemy odpowiednio programując centralę.

Ze względu na swoje znaczenie, centrala alarmowa musi być jak najlepiej strzeżona i niedostępna dla potencjalnego włamywacza. Jeśli zdołałby on w szybkim czasie odnaleźć i unieszkodliwić centralę, to nawet najlepszy system alarmowy okaże się nieskuteczny.

Czujniki

Słowo czujka zostało zapożyczone do terminologii związanej z systemami alarmowymi z wojskowości. W wojsku określa się tak wartę lub straż. Czujka w systemie alarmowym pełni analogiczną rolę, jak czujka w wojsku: jej zadaniem jest dostarczanie informacji. Naturalnie informacje gromadzone przez czujkę w wojsku mają zupełnie inny charakter, ale idea jest podobna. Czujka w wojsku dostarcza informacji do odpowiedniego organu dowodzenia, aby ten mógł podjąć stosowne działania. Czujka w systemie alarmowym dostarcza informacji do centrali alarmowej, która jest odpowiednikiem organu dowodzenia w wojsku. Jeśli w otoczeniu czujki zdarzy się cokolwiek, co zgodnie z programem centrali alarmowej zostanie zinterpretowane jako zagrożenie, centrala alarmowa wyda rozkazy odpowiednim urządzeniom, aby te podjęły określone działania.

Porzucając te wojskowe odniesienia, a szukając innych przenośni, które oddałyby istotę działania czujek, można powiedzieć, że pełnią one rolę zmysłów systemu alarmowego. Bodźce, które za ich pośrednictwem docierają do centrali alarmowej, czyli mózgu, pozwalają systemowi reagować i działać. W zależności od rodzaju czujki, mogą to być różne bodźce. Wyróżnia się wiele rodzajów czujek. Nas interesują przede wszystkim te, które wykorzystywane są w systemach sygnalizacji włamania i napadu. Wymienić tu można zatem czujki: podczerwieni (aktywne i pasywne), ultradźwiękowe, mikrofalowe, wibracyjne, inercyjne, zbicia szkła, magnetyczne i te stanowiące kombinacje tych technik. Skupimy się na omówieniu jedynie kilku przykładowych typów czujek, które dość arbitralnie uznaliśmy za najpopularniejsze: pasywne czujki podczerwieni, czujki zbicia szkła, czujki magnetyczne i czujki dualne. Wystarczają one, aby odpowiednio zabezpieczyć obiekt przed włamaniem.

Włamanie często poprzedzone jest wybiciem szyby w oknie lub drzwiach. Zdarzenie tego typu rejestrują czujki zbicia szkła. Większość obecnych na rynku czujek zbicia szkła to czujki mikrofonowe. Wiadomo, że zbiciu szkła towarzyszy dźwięk. Mikrofon w czujce rejestruje ten dźwięk i wywołuje alarm. Niestety żyjemy w świecie pełnym różnych dźwięków, co sprawia, że czujka mogłaby reagować na sygnały, które nie miałyby nic wspólnego z tłuczeniem szyby, jak np. dzwonek telefonu, czy muzyka. Dlatego bardziej zaawansowane czujki analizują docierające do nich dźwięki pod kątem wystąpienia dzwięku o ściśle określonym charakterze. Jedynie w sytuacjach, kiedy dźwięk tłuczenia szkła (dźwięk wysokiej częstotliwości) poprzedzony został dźwiękiem uderzenia (dźwięk niskiej częstotliwości), wysyłana jest odpowiednia informacja do centrali alarmowej.

Włamywacz może wejść do chronionego obiektu, nie wybijając szyby, ale będzie mu wówczas trudno uniknąć otwierania okna lub drzwi. O otwarciu okna bądź drzwi poinformują centralę czujki magnetyczne, nazywane czasami potocznie kontaktronami. Czujki magnetyczne składają się zawsze z dwóch elementów: magnesu i kontaktronu. Zasada ich działania jest prosta. Dopóki kontaktron pozostaje w polu magnetycznym, jest zamknięty (lub otwarty). Kiedy znajdzie się poza zasięgiem pola magnetycznego, czyli magnes zostanie od niego oddalony, otwiera się (lub zamyka). Informacja ta jest przekazywana do centrali alarmowej i odpowiednio interpretowana.

Czujki Jeśli jakimś cudem włamywaczowi udało się dostać na teren chronionego obiektu nie tłukąc szyby, nie otwierając okien ani drzwi, to nie uniknie poruszania się. A wówczas centrala zostanie o tym poinformowana przez detektory ruchu, kolejną linię obrony systemu alarmowego. Do detektorów ruchu zaliczają się pasywne czujki podczerwieni, nazywane też z angielskiego czujkami PIR (Passive Infra Red). Informują one centralę alarmową o pojawieniu się w obszarze, który jest przez nie nadzorowany, poruszających się i emitujących ciepło obiektów. Idea działania czujek tego typu oparta jest na pomiarze promieniowania cieplnego. W tym miejscu trzeba przypomnieć kilka podstawowych zasad fizyki. Każde ciało fizyczne ma jakąś temperaturę, a zatem emituje promieniowanie cieplne. Promieniowanie to jest niewidoczne dla ludzkiego oka, dopóki temperatura obiektu nie osiągnie 500 stopni Celsjusza. Tę niewidoczną dla ludzkiego oka część promieniowania cieplnego nazywa się promieniowaniem podczerwonym. Z punktu widzenia systemu sygnalizacji włamania i napadu istotne jest wykrycie obecności w nadzorowanym obszarze człowieka, którego tam w danym momencie być nie powinno. Naturalnie moc promieniowania emitowanego przez człowieka jest niewielka, a na dodatek może być trudno wykrywalna na tle otoczenia, które przecież również jest żródłem emisji ciepła. Dlatego czujki PIR koncentrują się na wychwytywaniu gwałtownych zmian temperatury w swoim polu widzenia. Właśnie takie zmiany wywołują poruszający się ludzie. Oczywiście temat analizowania sygnałów docierających do czujki jest znacznie bardziej skomplikowany, ale mamy nadzieję, że udało się nam przynajmniej przybliżyć zasady działania tego typu czujek.

Jeśli istnieje obawa, że czujka PIR narażona będzie na gwałtowne zmiany temperatur (np. w pobliżu znajduje się piec lub klimatyzator), możemy zastosować czujkę dualną. Generalnie pod tym pojęciem rozumie się każdą czujkę, w której wykorzystuje się dwa różne rodzaje detekcji. Dzięki temu uzyskuje się większą skuteczność działania i eliminuje potencjalne fałszywe alarmy. Przykładem czujki dualnej będzie czujka łącząca detekcję w podczerwieni i detekcję mikrofalową. Na czym polega detekcja mikrofalowa? Działa ona analogicznie, jak w przypadku znanego wszystkim radaru. Nadajnik wysyła mikrofale, które odbijają się od obiektów i trafiają do odbiornika. Odbiornik na podstawie analizy sygnału określa, które z nich się poruszają (ustalenie tego jest możliwe dzięki zjawisku Dopplera, które być może niektórzy jeszcze pamiętają z lekcji fizyki, a które przykładowo sprawia, że inaczej brzmi dźwięk zbliżającego się do nas samochodu, a inaczej oddalającego się), a tylko takie są interesujące z punktu widzenia systemu alarmowego. W konsekwencji w przypadku czujki dualnej odpowiednia informacja może być przekazywana do centrali jedynie wtedy, gdy na podstawie detekcji w podczerwieni stwierdzona zostanie gwałtowna zmiana temperatury, a równocześnie detekcja mikrofalowa potwierdzi ruch. Tym sposobem niemożliwe będzie wywołanie fałszywego alarmu, np. przez szybko nagrzewający się piec.

Manipulator

Aby system alarmowy działał zgodnie z naszymi oczekiwaniami, musimy mieć możliwość komunikacji z centralą alarmową. Do tego celu służą manipulatory. Manipulator umieszczany jest zwykle w miejscu łatwo dostępnym. Przy jego pomocy możemy wydawać centrali różnego rodzaju polecenia, wśród których podstawowe to załączenie i wyłączenie czuwania. Możemy dowiedzieć się o alarmach, awariach oraz innych zdarzeniach, które zarejestrował system. Wreszcie przy pomocy manipulatora możemy centralę zaprogramować.

Obecnie najbardziej popularne są dwa rodzaje manipulatorów: typu LED, które komunikują się za pośrednictwem diod LED i typu LCD, które komunikują się również za pośrednictwem tekstów wyświetalnych na wyświetlaczach LCD. Te ostatnie, z uwagi na możliwość przekazywania komunikatów tekstowych, są łatwiejsze w obsłudze i bardziej przyjazne użytkownikowi.

Sygnalizator

Zraniony człowiek w pierwszej chwili wydaje z siebie krzyk. Dopiero póżniej podejmuje inne działania, wymagane przez okoliczności. W przypadku systemu sygnalizacji włamania i napadu najprostszą formą reakcji na sytuację alarmową jest uruchomienie urządzeń, które zasygnalizują alarm.

Sygnalizatory mogą być różnego typu: optyczne (czyli wykorzystujące sygnalizację świetlną), akustyczne (czyli wykorzystujące sygnalizację dźwiękową), czy też optyczno-akustyczne (czyli łączące obie te formy). Mogą być montowane wewnątrz pomieszczeń lub na zewnątrz budynków. Ich zadanie pozostaje zawsze to samo: w wyraźnie dostrzegalny sposób poinformować o zaistnieniu sytuacji alarmowej. „Krzyk” systemu alarmowego nie może pozostać niezauważony.

Monitoring i powiadamianie

Tak jak sam krzyk nie rozwiąże problemu powstałej rany, tak samo sygnalizacja alarmu przy pomocy dźwięku lub światła, choćby najbardziej spektakularna, nie rozwiązuje jeszcze problemu włamania. Tym bardziej, że w czasie włamania możemy być nieobecni w domu, czy jakimkolwiek innym chronionym przez system alarmowy obiekcie. Ponadto w systemie alarmowym może wystąpić awaria lub jakiekolwiek inne zdarzenie, które z naszego punktu widzenia jest na tyle ważne, że chcemy być o nim poinformowani. Dlatego zaawansowane systemy sygnalizacji włamania i napadu wyposażone są w mechanizmy i urządzenia służące do monitoringu i powiadamiania.

Funkcje monitoringu i powiadamiania są realizowane za pośrednictwem linii telefonicznej. Idea monitoringu telefonicznego polega na wysyłaniu przez centralę alarmową odpowiednich sygnałów do stacji monitorującej, czyli do urządzenia odbiorczego. Zazwyczaj obsługę monitoringu oferują agencje ochrony, gdzie informacje zbierane przez stację monitorującą są na bieżąco analizowane i gdzie podejmowana jest decyzja o konieczności ewentualnej interwencji.

Funkcja powiadamiania realizowana jest przez centralę alarmową przy pomocy komunikatów głosowych odtwarzanych przez syntezery mowy lub komunikatów tekstowych wysyłanych w odpowiednim formacie na pager czy też w formie SMS na telefon komórkowy. Dzięki temu właściciel systemu alarmowego lub upoważnione przez niego osoby, mogą być na bieżąco informowane o alarmach lub innych wybranych zdarzeniach w chronionym obiekcie.

Systemy alarmowe i automatyka

Centrale alarmowe INTEGRA umożliwiają realizację systemu łączącego funkcje alarmowe oraz automatyki domowej. Dodatkowo, opcjonalny moduł pozwala uzupełnić tak skonfigurowany system o elementy automatyki pracujące w europejskim standardzie KNX.

W efekcie otrzymać można system o szerszej funkcjonalności niż w przypadku zastosowania odrębnych rozwiązań.

Łatwość użytkowania

System alarmowy powinien być łatwy w obsłudze. Tylko wtedy można w pełni skorzystać z jego zalet. Z tego powodu podczas projektowania systemów INTEGRA, duży nacisk został położony na stworzenie intuicyjnego systemu obsługi przyjaznego wszystkim użytkownikom. Z myślą o obsłudze przez osoby starsze lub dzieci, wprowadzone zostały liczne udogodnienia. Możliwość sterowania systemem za pomocą kart zbliżeniowych, zastępujących wpisywanie haseł na klawiaturze, czy z użyciem pilotów zdalnego sterowania, podobnie jak w alarmach samochodowych, to tylko niektóre z nich.

Łatwość obsługi staje się szczególnie istotna w przypadku systemów zintegrowanych, pozwalających realizować funkcjonalność automatyki domowej. Z myślą o takich właśnie systemach opracowany został manipulator sensoryczny INT-KSG, który pozwala wykorzystać potencjał systemu inteligentnego za pośrednictwem poleceń MAKRO wydawanych za pomocą pojedynczych dotknięć.

Wygodne sterowanie

– zdalnie i lokalnie

Szeroki wachlarz możliwości sterowania w centralach INTEGRA staje się szczególnie przydatny przy systemach inteligentnego budynku. Manipulator sensoryczny INT-KSG może nie tylko służyć do włączania i wyłączania dozoru, ale oferuje też wygodne rozwiązanie sterowania urządzeniami automatyki systemu INTEGRA oraz urządzeniami KNX. Dzięki możliwości skonfigurowania dostępnych menu do potrzeb użytkownika, w prosty sposób za pomocą pojedynczych poleceń można wybierać sceny świetlne, sterować podnoszeniem rolet, otwieraniem bramy czy położeniem żaluzji a nawet sterować klimatyzacją. Korzystanie z możliwości oferowanych przez centrale INTEGRA jest wygodne nawet wtedy gdy użytkownik znajduje się poza domem. Za pomocą aplikacji MobileKPD2 uruchomionej na smartfonie można nie tylko włączać i wyłączać czuwanie, ale także sterować wszystkimi urządzeniami automatyki domowej.

Połączenie inteligencji i bezpieczeństwa

Moduł INT-KNX pozwala na połączenie funkcjonalności systemów opartych o centrale INTEGRA z systemem automatyki domowej KNX. Takie połączenie pozwala sterować urządzeniami KNX za pomocą systemu INTEGRA, a także umożliwia odbieranie przez centralę INTEGRA informacji o stanie urządzeń KNX. Korzyści ze stosowania INT-KNX to przede wszystkim rozszerzenie możliwości obu systemów dzięki efektowi synergii, ale także obniżenie całkowitych kosztów instalacji. Centrala INTEGRA może również współpracować z innymi systemami automatyki. Jest to możliwe między innymi dzięki dedykowanemu modułowi integracji INT-RS oraz komunikatorowi ETHM-1. Takie połączenie pozwala nie tylko zwiększyć funkcjonalność całego systemu, ale także zoptymalizować jego koszty dzięki wykorzystywaniu wspólnych elementów.

  • Bezpieczeństwo, komfort i oszczędność w zasięgu ręki
  • Połączenie systemu alarmowego i automatyki domowej
  • Wizualizacja stanu systemu alarmowego na wyświetlaczach KNX
  • Zdalna wizualizacja stanu systemu KNX w programie GuardX
  • Podniesienie komfortu życia z wykorzystaniem inteligentnych technologii
  • Wygodne zdalne sterowanie za pomocą smartfonów
  • Wybór scen świetlnych na manipulatorze sensorycznym za pomocą pojedynczego polecenia
  • Sterowanie oświetleniem, wentylacją i ogrzewaniem
  • Oszczędność energii dzięki inteligentnemu zarządzaniu
  • Możliwość użycia zarówno z nowymi, jak i istniejącymi instalacjami

Sterowanie oświetleniem

Wykorzystując dostępne moduły KNX sterujące oświetleniem można wygodnie aranżować sceny świetlne w pomieszczeniach, w których domownicy spędzają dużo czasu. W zależności od indywidualnych potrzeb, można nie tylko włączać i wyłączać wybrane grupy lamp, ale także regulować ich jasność.

Sterowanie ogrzewaniem

Inteligentne sterowanie ogrzewaniem zapewnia nie tylko wygodę, ale i realne oszczędności energii. Łatwo można skonfigurować system INTEGRA tak, aby z chwilą włączenia czuwania klimatyzacja została wyłączona, a ogrzewanie przełączone w tryb ekonomiczny.

Sterowanie roletami i zasłonami

Dostępne moduły KNX pozwalają na sterowanie roletami zewnętrznymi czy żaluzjami tak, aby regulować ilość światła zewnętrznego docierającego do pomieszczeń. Dostępne są nawet karnisze z napędem, dzięki którym możliwe jest samoczynne odsłanianie zasłon

Sterowanie bramą garażową

Centrale INTEGRA stanowiące trzon systemu automatyki mogą zapewnić komfort również wokół domu. Dzięki dostępnym funkcjom, mogą one sterować np. otwieraniem bramy wjazdowej na posesję czy bramy garażowej. Do ich otwierania można skorzystać zarówno z uniwersalnych pilotów zdalnego sterowania, jak i telefonu komórkowego. Pozwala to ograniczyć ilość noszonych ze sobą urządzeń.

Sterowanie nawadnianiem

Inteligentny system może też zadbać o kondycję zieleni. Za pomocą centrali INTEGRA sterować można różnymi urządzeniami zapewniającymi nawadnianie zieleni, np. zraszaczami podlewającymi trawnik. W podobny sposób można zapewnić nawadnianie roślin zgromadzonych w ogrodzie zimowym, wyposażonym w elektrycznie sterowane zawory sterujące nawadnianiem.

Symulacja obecności domowników

Podczas dłuższej nieobecności, system alarmowy zbudowany na bazie central INTEGRA potrafi symulować obecność domowników, co może zniechęcić potencjalnego włamywacza. Istnieje możliwość automatycznego sterowania światłem zgodnie z zaprogramowanymi schematami czasowymi lub w reakcji na określone zdarzenia (np. w połączeniu z czujnikiem zmierzchowym).

Łączność komórkowa jednoznacznie wypiera tradycyjne linie telefoniczne, stając się najpowszechniejszą formą komunikacji. Coraz większa ilość gospodarstw domowych rezygnuje z linii stacjonarnej, zastępując ją telefonami komórkowymi poszczególnych członków rodziny. Usługi cyfrowe realizowane w sieciach komórkowych idealnie dopasowane są do potrzeb systemów alarmowych. Oprócz zwykłych połączeń telefonicznych z powiadamianiem głosowym, rolę powiadomienia osobistego doskonale spełniają wiadomości SMS. Z ich wykorzystaniem centrala alarmowa może przekazać zwięzłą, jednoznaczną informację o najważniejszych zdarzeniach w systemie.

Ten sposób łączności można też wykorzystać w monitoringu alarmowym, przekazując dane o stanie systemu do stacji monitorującej w firmie zajmującej się ochroną. Transmisje do stacji monitorującej realizować można także za pomocą łączności danych w usłudze GPRS, jeżeli stacja monitorująca wyposażona jest w dedykowane odbiorniki TCP/IP.

Komunikatory GSM/GPRS stanowią ważny element oferty produktów. Dzięki przemyślanej, uniwersalnej konstrukcji można

je wykorzystać praktycznie z każdą centralą alarmową – nawet pochodzącą od innych producentów. Najprostsze komunikatory pozwalają realizować jedynie podstawowe sposoby przesyłania informacji za pomocą SMS oraz GPRS. Bardziej rozbudowane urządzenia wyposażone są w tor głosowy, dzięki czemu mogą także pełnić rolę telefonicznych bramek GSM. Najbardziej rozbudowane modele oferują funkcję nadzorowania przewodowej linii telefonicznej i automatycznego jej zastępowania w sieciach GSM w przypadku awarii.

 

GALERIA: